Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)

Biraz uzun ama bir o kadar da önemli bir konuya değinmek istiyorum bu yazımda. Dijitalleşen Dünya’da verilerin korunması, saklanması oldukça önemli bir hal aldı. Bilinçli kullanıcılar güvenli uygulamalar kullanmaya yöneldiler P2P(peer to peer) E2E(end to end) gibi…

Son günlerde çokça veri sızıntısı haberi yada çalınmış bilgi haberi okuyoruz. Durum böyle olunca kullanıcılarının, abonelerinin her türlü kişisel bilgilerini işleyen, tutan resmi-özel kurumlar  önlem almak zorunda kalıyorlar, kaldılar.

Bu konuya basit bir örnek verecek olursak daha önce bankacılık,e-ticaret  vb. internet siteleri SSL(“Secure Sockets Layer” olan SSL Türkçe anlamı ile “Güvenli Giriş Katmanı”) kullanırken artık abone kaydı alan, müşteri bilgisi tutan kısaca kişisel veri depolayan her uygulama yada site SSL kullanmaya başladı hatta en önemli arama motorlarında Google SSL kullanan sitelerin arama sonuçlarında daha üstte çıkacağını duyurdu. (Yazımın yer aldığı site de  SSL kullanmaktadır)

SSL

KVKK kapsamında başta Belediyeler, Hastaneler, Üniversiteler,özel şirketler vs. olmak üzere bu konuya çok dikkat etmeli, gerekli sunucu sızma testlerini yaptırarak sistemlerini güvence altına almalı onaylı şirketlerin verdiği sertifikalara sahip olmalıdırlar.

Yukarıda anlatılanlar doğrultusunda Avrupa ve diğer ülkeler ile birlikte  ülkemiz de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uygulamaya koyan ülkeler arasında yerini almış bulunuyor.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 24.03.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ekim 2018 başında veri korumada yeni bir düzenlemeye daha giden Türkiye’de artık veri işleyen tüm kişi ve kurumların bu tür işlemleri yapmadan önce Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi’ne (VERBİS) kaydolması ve orada belirtilen kuralları yerine getirmesi gerekiyor.

Kanuna göre, kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti, biyometrik ve genetik verilerinin ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır. Örneğin retina, parmak izi gibi sistemlerle giriş çıkışları denetleyen işverenlerin, bu konuda Kanunun açık hükmü gereği işçinin onayını alması gerekiyor.

Kişisel verilerin korunması ile ilgili genel yasal çerçeve nedir?
Kanun, özellikle iş ilişkilerinde önemli sonuçlar doğuracak. İşe giriş aşamasından iş sözleşmesinin ifası ve sona erme süreçlerine kadar Kanunun dikkate alınması gerekecek.

Kişisel verilerin korunması Batı’da uzun yıllardan bu yana tartışılıyor. Ülkemizde bu konuda Anayasanın 20. maddesinde değişiklik yapılarak ve Türk Ceza Kanunu’nda düzenlemeler getirilerek ilk adımlar atıldı. 2012 yılı Temmuz ayında yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Kanunu ise iş ilişkilerinde ilk kez kişisel verilerin korunmasını düzenledi. Buna göre, iş ilişkilerinde Borçlar Kanunu’nun 419. maddesinin ve 6698 sayılı Kanunun temel referans kanunlar olacağını söyleyebiliriz. Yine bu kanunlar Anayasa’nın 20. maddesi ışığında yorumlanacak, ayrıca aykırılıklar da TCK’na göre cezai yaptırımların konusunu oluşturabilecek.

kvkk_yukumlulukler

Kişisel verilerin işlenmesinde temel ilkeler neler?
Gizli kamera ile çekim yapılamaz
Her türlü kişisel verinin işlenmesinde öncelikle temel ilkelere uygun hareket edilmesi zorunlu. Bunlar hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olmak, doğru ve gerektiğinde güncel olmak, belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenmek, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmak, ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmek durumunda.

İşyerinde video kamera uygulamalarını örnek alarak, bu ilkeler ışığında değerlendirebiliriz: Öncelikle bu uygulama hukuka ve dürüstlük kuralına uygun olmalı. Buna göre gizli kamera ile çekim yapamazsınız. Belirli, açık ve meşru amaç için işlenme koşuluna gelirsek; kamera uygulamasını yapacaksanız, bunu meşrulaştırmanız gerekli. Örneğin, iş sağlığı ve güvenliği veya genel güvenlik meşru gerekçeler olarak kabul edilebilir. Ancak, iş güvenliği amacı ile kullanıyorsanız, bununla sınırlı kalmalı ve ölçülü olmalısınız. Yani, işçilerin giyinme soyunma odalarına kamera koyamazsınız. Kameraları ölçülü uygulamak durumundasınız. Çalışanlarına rahatsız edecek ve temel haklarına zarar verecek boyutlara getiremezsiniz.

Kanuna göre, kişisel verileri ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza etmelisiniz. Buna göre, kamera kayıtlarını mevzuatta öngörülen süre sonunda silmek durumundasınız.

Kanun işe alım süreçlerinde nasıl rol oynayacak? İş başvuru formlarına dikkat

Öncelikle iş başvuru formlarının tasarımının gözden geçirilmesi gerekecek. Özellikle Kanunda hassas veriler kapsamında yer alan dernek ve sendika üyeliği, cinsel yaşam, ceza mahkumiyeti, sağlık bilgileri gibi hususların işlenmesinde çok dikkatli olmak gerekiyor. Adayın yazılı olarak belirttiği referansların aranması ve bunlardan bilgi istenmesi mümkün. Buna karşılık, adayın açıkça belirtmediği referansların aranarak aday hakkında bilgi toplanması Batı Avrupa hukuklarında hukuka aykırı bir davranış olarak kabul ediliyor.

Kişilik testleri konusunda da şirketlerin uygulamalarını gözden geçirmesi gerek. Örneğin aday bu testin sonuçlarına erişebilmeli ve işveren de bilgi vermek zorunda.

Kişisel verilerin işlenmesinde çalışanın onayı mutlaka gerekli mi? İşçi parmak izini vermek zorunda değil

Kişisel verilerin işlenmesinde, kural olarak ilgilinin açık ve bilgilendirmeye dayanan rızası olmalı. Ancak bunun istisnaları da var. Genel nitelikteki kişisel verilerin işlenmesinde rıza olmasa da belirli koşullar varsa bunların işlenmesine kanun izin veriyor. Ancak, hassas (özel nitelikli) veriler bakımından ise farklı bir durum söz konusu. Bu nitelikteki verileri işlerken çok dikkatli olmak gerekiyor. Kanuna göre, kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veri ve özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasak.

Hatta ilgilinin rızasının bile bu gibi verilerin işlenmesinde yeterli olup olmayacağı, Batı Avrupa’da tartışılıyor.

Kişisel verilerin devrinde nelere dikkat etmek gerekli?
HUKUKA AYKIRI VERİ DEVRİ 2-4 YIL HAPİS CEZASI GETİRİYOR

Kanunda kişisel verilerin aktarılması ile ilgili de özel düzenlemeler var. Kanuna göre, kişisel veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın aktarılamaz. Ancak bunun istisnaları da var.

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak aktarmak, kanunda belirtilen para cezalarının uygulanmasına, TCK uyarınca hapis cezasına hatta özel hukuk bakımından tazminat sorumluluğuna da yol açabilir. Hatta kanun yürürlüğe girmeden önceki dönemde, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2014/37215 Esas, 2016/9418 K, 14.04.2016 tarihli kararında; işçinin özlük dosyasını yeni işverene veren işvereni manevi tazminata mahkûm etti.

personel_data_protection_blog-800x450

Çokuluslu şirketler gözden geçirmeli
Kişisel veriler yurtdışına aktarılabilir mi?
Kanuna göre, kişisel veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın yurtdışına aktarılamaz. Ancak Kanun’da genel anlamda kişisel verilerin aktarılmasında söz konusu olan istisna hükümleri burada da geçerli. Bununla birlikte, yurtdışı devirler bakımından bazı ilave koşullar da getiriliyor. Kişisel verinin aktarılacağı yabancı ülkede yeterli korumanın bulunması, yeterli korumanın bulunmaması durumunda Türkiye’deki ve ilgili yabancı ülkedeki veri sorumlularının yeterli bir korumayı yazılı olarak taahhüt etmeleri ve kurulun izninin bulunması kaydıyla ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın yurtdışına aktarılabilecek. Yeterli korumanın bulunduğu ülkeler kurulca belirlenerek ilan edilecek.

İnsan Kaynakları uygulaması bakımından çok uluslu şirketlerin sistemlerini gözden geçirilmesi gerekecek. Yine bulut sistemi (cloud system) uygulayan, yani İK verilerini buluta taşıyan şirketler de bu konuda prosedürlerini gözden geçirmeli. işveren önce bilgilendirmeli.

Dokümantasyon ve İnsan Kaynakları prosedürleri nasıl olmalıdır?
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu yürürlüğe girince, bazı danışmanlık kuruluşları uzun bir taahhütname hazırladılar ve bunları işçiye imzalatıldığında sorunun çözüleceği yönünde görüş bildirdiler. Ancak; kanun her şeyden önce bilgilendirmeye dayalı açık rızadan söz ediyor. Yani işverenin birincil yükümlülüğü, çalışanı bilgilendirmek. Buna göre, kişisel verilerin kim tarafından işlendiği, hangi amaçla işlendiği, bunların nasıl aktarıldığı, ilgili kişinin hakları (erişme, düzeltme, silinmesini talep etme gibi) konularda prosedürler hazırlanmalı ve çalışanın bilgisine sunulmalı. Ancak bundan sonra çalışanın rızasını alabilirsiniz.

Peki Kanun Kapsamında Kanun’un İstisnalar başlıklı 28. maddesinde öngörülen haller saklı kalmak kaydıyla, Kanun’un 11. maddesi çerçevesinde veri işleyen şirketlere başvurarak kullanabileceğiniz haklarımız  nelerdir?
a.Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,
b.Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
c.Kişisel verilerinizin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
d.Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
e.Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme, Kanun’un 7. maddesinde öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
f.Yukarıdaki (d) ve (e) maddeleri uyarınca yapılan işlemlerin, kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
g.İşlenen verilerinizin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
h.Kişisel verilerinizin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız hâlinde zararınızın giderilmesini talep etme.

Taleplerinizin yerine getirilmesini teminen   şirketler, kurumlar yapılacak masrafları, Kanun’un Veri Sorumlusuna Başvuru başlıklı 13. maddesinde belirtilen tarifeye göre tarafınızdan talep etme hakkını saklı tutarlar.

Peki Dünya Ülkelerinde Veri Koruma Kanunları Nasıl Uygulanıyor?
Şiddeti gitgide daha çok hissedilen veri koruma kanunları, global anlamda büyük farklar yaratıyor. Avrupa Birliği’ndeki ülkelerde Mayıs 2017’de devreye giren ve hesap verebilirlik, rıza alma ve raporlama gibi alanlarda ciddi düzenlemeler getiren GDPR’den ilham alan ülkeler, kendi versiyonlarını üretip uygulamaya koyarak değişime ayak uyduruyor. Benzer şekilde, Türkiye’deki veri koruma uygulamalarının seyri de hızla değişiyor.

GDPR Nedir?
Avrupa Birliği Veri Koruma Yönergesi (EU General Data Protection Regulation – GDPR)

GDPR2

ABD: Tüketici Gizlilik Yasası
ABD, GPDR’den aldığı ilham ile yeni kanunlar yaratıyor. Yeni uygulamalardan biri olan 2018 Kaliforniya Tüketici Gizlilik Yasası, Kaliforniya eyaleti vatandaşlarına GDPR’ye özellikle DSAR konusunda benzerlik gösteren haklar tanıyor. Bu haklara göre kişiler, hangi verilerinin ne amaçla işlendiğine ve üçüncü bir şirket veya kişiye verilip verilmediğine dair şirketlerden bilgi talep edebiliyor. Elektronik veya fiziksel olarak oluşturulabilen bu taleplere şirketler bir ay içinde ücretsiz olarak cevap vermek zorunda kalıyor.

İngiltere: Veri Koruma Yasa Tasarısı
Brexit’in ardından harekete geçen İngiltere, İngiltere Bilgi Komisyonluğu Ofisi başkanlığında veri koruma ve gizliliği ile ilgili kendi düzenlemelerini oluşturuyor. İngiltere Bilgi Komisyonluğu Ofisi, GDPR ile uyumlu kuralların yürütülmeye devam edilmesi adına yeni bir Veri Koruma Yasa Tasarı taslağı hazırlamakta olan İngiltere için bu konunun oldukça önemli olduğunu ve veri korumaya dair sorunların kamuoyunda sıkça ses getirdiğini belirtiyor.

Avustralya: Gizlilik Yasası
Avustralya’daki Gizlilik Yasası, ülkedeki tüm gizlilik düzenlemelerinin birbiriyle tutarlılık göstermesini sağlayarak eksiksiz bir uyum mekanizması oluşturulmasını hedefliyor. Bu yasalar, ülke içindeki veri akışının Avustralya sınırları dışına çıkışının azaltılmasını ve kişisel gizlilik hakkını garanti altına alacak kurallar içeriyor.

Meksika: Federal Veri Koruma Kanunları
Meksika’nın Özel Taraflarca Yapılan Federal Veri Koruma Yasası, Avrupa’da uygulanan yasalardan neredeyse hiç ayrılmıyor. Uluslararası Gizlilik Profesyonelleri Birliği’nden Veri Koruma Yasası Başkanı Miguel Recio, “Avrupa Birliği’nde olduğu gibi Meksika da da veri koruma alanında dinamik gelişmeler yaşıyor. Bu gelişmelerde mesuliyet hissi, sağlam ve etkili bir veri yönetimi için anahtar rol oynuyor. Meksika’daki veri denetleyicileri, teknik ve operasyonel önlemler hakkında AB’dekilerle benzer sorumluluklar alarak veri gizliliği yasalarına uyumu proaktif bir şekilde gösteriyor.” sözleriyle Meksika’nın veri korumaya yeni bakış açısını özetliyor.

Kanada: Kişisel Verileri Koruma ve Elektronik Belgeler Yasası
GDPR ile çok alakalı olmayan uygulamaları gündeme getiren ülkeler de bulunuyor. Kanada, oluşturduğu Kanada Kişisel Veri Koruma ve Elektronik Belge Yasası kapsamında kendi standartlarını yaratıyor. Ayrıca, temel işleri direkt veri işlemeye dayanan tüm Kanadalı şirketlerin, Kanada kanunları dışında bütün GDPR kurallarına da uyması bekleniyor.

so-social

Daha fazlası için KVKK resmi sitesini inceleyebilirsiniz https://www.kvkk.gov.tr/

Umarım bilgilendirici bir içerik olmuştur, fayda görmeniz dileği ile…

Advertisements

indir.com Yurtdışına Açılıyor

indir.com_

Türkiye’nin popüler teknoloji sitelerinden biri olan indir.com yurtdışına açılıyor. 2011 yılında Windows programları ile sektöre giriş yapan site daha sonra ihtiyacın artmasıyla birlikte Mac, iOS ve Android içeriklerine de yer vermeye başladı. Böylece yazılım, uygulama ve oyun indirme alanında Türkçe en büyük kaynaklardan biri haline geldi. Güncel teknoloji haberlerini de takip edebildiğiniz site, artık İngilizce de yayın yapmaya başlıyor.

İmza İnternet Teknolojileri’ne bağlı olarak yayın hayatına devam sitede bugüne kadar 100,000’den fazla Türkçe içerik üretildi. Bunun yaklaşık 81.000’ini program ve uygulamalar hakkındaki içerikler, geri kalanını ise teknoloji haberleri oluşturuyor. Bir süredir İngilizce yayın yapmak için hazırlık yapan indir, şimdiden 1.000’in üzerinde İngilizce içeriği sahip ve kısa bir zaman içinde bu sayıyı 20,000’e çıkarmayı hedefliyor. Sitenin İngilizce versiyonuna bugünden itibaren en.indir.com adresinden ulaşılabiliyor.

Türk Girişimcilere Destek

Özellikle Türk girişimcilerin yurtdışına yönelik yazılımlarına ve uygulamalarına öncelik verdiklerini dile getiren İmza Teknolojileri Kurucu Ortağı Hasan Yaşar; “İmza Teknolojileri olarak Türk girişimciler tarafından hazırlanan projelerin yabancı pazarda tanıtılmasına katkı sağlamak istiyoruz. Türk yazılım ve oyun projeleri yurtdışında ne kadar başarılı olursa, sektörümüz o kadar genişler.” diye ekledi. İngilizce içerik üretmenin yeni bir tecrübe olacağını, bu alanda elde edilen bilgi ve tecrübeler doğrultusunda başka dillerde de yayıncılık yapmayı hedeflediklerini belirten Yaşar; “Bugüne kadar indir.com’u hazırlarken birçok insanın ve kurumun desteğini kazandık, yurtdışı sektörüne açılma sürecinde de bu desteklerin devamlılığının geleceğine inanıyoruz. Yanımızda olan herkese teşekkür ederiz.” diyerek sözlerini noktaladı.

Veee Telegram Artık Türkçe!

17f4769ecbd650f4da

Vee uzun zamandır beklenen ve genel de sürekli Telegram‘ın Türkçeleştirilmesine ilişkin aldığım soruların yanıtı bulundu, Telegram artık tamamen ve resmi olarak Türkçe!

Android v5.0, IOS v5.1, Desktop v1.51 versiyonları ile Türkçe dil desteğine kavuşan Telegram böylece uzun suredir dil desteği bekleyen kullanıcılarını sevindirdi aynı zaman da Telegram’ın özelliklerini duyan, bilen salt Türkçe dil desteği olmadığı için kullanmak istemeyenler içinde bir mazereti ortadan kaldırmış oldu.

Telegram elbette bu major versiyon da sadece Türkçe dil desteği ile de yetinmedi, bir çok yenilikleri ve kolaylıkları da getirdi hayatımıza. Dilerseniz yeniliklere şöyle bir bakalım.

Telegram daha önceleri Telegram Translation Platformunu duyurmuş ve gönüllü Telegram kullanıcıları; Telegram hesabı ile platforma girip, istedikleri dilde çeviri desteği veriyorlardı halen de bu destek devam etmekte, edecek çünkü Telegram gelişmeye, öncü olmaya bazıları da yenilikmiş gibi Telegram’ın ilk defa hayata geçirdiği özellikleri kendilerine eklemeye devam ediyor 🙂

tgandroidlng

tgandroidlng2

Ayarlar / Dil kısmından Türkçe’yi kolayca seçebiliyorsunuz.

Ayrıca  her dilin kendine ait tartışma grupları var. Mesela Türkçe dil desteği için:

Instant View 2.0

Bir başka benzersiz Telegram özelliği olan Instant View yani web sayfalarını Telegram dan ayrılmadan anlık olarak ve yüklenmesini bile beklemeden okuyabilme! özelliği.

tgiv

Bu özellik daha da zenginleştirildi örneğin;

Arapça gibi sağdan sola yazılan diller, ilgili makalelerin blok halinde okunması, image linkleri, tablolar, listeler, yatay kaydırma, daraltılabilir text blokları ve daha fazlası…

Büyük iOS Hata Gidermeleri

Major versiyon 5.0 ile binlerce hata ayıklanmış ve hissedilir bir hız artışı sağlanmıştı, yeni Telegram for iOS 5.1 versiyonu ile de 400 kadar ufak tefek hatalar giderildi.

Android Yeni Tasarıma Kavuştu

Telegram for Android version 5.0 ile yeni bir tasarıma kavuştu. Access Shared Media dediğimiz kullanıcı profili, gruplar ve kanallardaki fotoğraf, video, link, dosya, döküman gibi türler sekmelere ayrılmış olarak gösterilmeye başlandı bu saye de aranılan görsele ulaşım kolaylaşmış oldu.

tgimg

Başlıklar halinde diğer yenilikler, güncellemeler

  • Settings(Ayarlar) > Notification and Sounds(Bildirimler ve Sesler) de okunmamış mesaj sayısı ve muted(susturulmuş) mesaj sayısı gösterimi
  • Profil fotoğrafları için kullanılan photo selector ile profil fotoğrafı yapmak istediğimiz fotoğrafın istediğimiz kısmını bize seçebiliyoruz, önceden böyle değildi.
  • Videoları oynatma anında zoom yapabiliyoruz ve browse full-resolution images ile fotoğrafları full-screen görebiliyoruz.
  • Saved Messages(Kaydedilmiş) ve Small Groups(Küçük Gruplar) Pinned Message(sabitlenmiş mesaj) özelliği getirildi. Bu sayede en üstte durmasını istediğiniz saklanmış mesajınızı ve yada üstte sabir olarak durmasını istediğiniz grup paylaşımızı sabitleyebilirsiniz.

Bundan önceki güncellemelerdeki önemli özelliklerden de bahsedelim;

27 Ağustos 2018 güncellemesi ile;

  • sohbet geçmişimizi export(dışa aktarma-downlaod) edebilmeye başladık
  • Bildirimlere daha da özelleştirilebilir özellikler getirildi
  • Telegram Passport daha da geliştirildi

26 Haziran 2018 güncellemesi ile;

  • Değiştirilebilir medya ve başlıklar
  • Video ve ses dosyalarını 2x hızda dinleyebilme özelliği
  • Okundu yada okunmadı olarak mesajları işaretleyebilme (bu özellik sayesin de geriye dönük okumak istediklerinizi işaretleyebiliyorsunuz )
  • Detaylı kontak bilgileri paylaşma
  • Profil fotoğrafına basarak sohbet önizlemesi yapabiliyorsunuz
  • Text den link yaratabiliyorsunuz
  • Vee mesajı göndermeden önce iptal edebiliyorsunuz 🙂

tme_soykanozcelik

Telegram ile ilgili sorularınız olursa bir Telegram kadar yakınım @soykanozcelik

Fayda görmeniz dileği ile…

Telegram ile ilgili önceki yazılarım

https://soykanozcelik.wordpress.com/2018/08/25/telegram-ve-telegramx-karsilastirmasi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2017/11/15/telegram-son-v4-5-ve-oncesinde-gelen-tum-ozellikler/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/08/29/telegram-ve-bot-platformu/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/01/23/telegram-neden-whatsapp-tan-daha-iyi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/02/09/neden-whatsapp-yerine-telegram/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/11/23/whatsappi-birakmaniz-icin-gecerli-iki-neden/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2014/10/25/mesajlasma-uygulama-karsilastirmasi/

“İcra Mühendisliği”

icra-smallÖncelikle bu bir hukuki yazı ben de bildiğiniz üzere hukukçu değilim ama günümüz de herkesi ilgilendiren ve her an karşılaşacabileceğimiz bir olayı, icra olayını kendi penceremden  değerlendirmek istiyorum.

Bilindik mühendisliklerin yanı sıra şimdiler de “Enerji Sistemleri Mühendisliği, Kontrol Mühendisliği, Toplum Mühendisliği” biliyoruz da nedir bu “İcra Mühendisliği” dediğinizi duyar gibiyim 🙂

Küçüklük, gençlik yıllarımızda geçen bir filmde, Gırgıriye‘de geçen haciz işlemi yapmaya gelen memurları gören mahalle sakininin “Abe koşun İcra Mühendisleri gelmiş!” sözüne çok gülerdim.

Günler, aylar, yıllar geçti biz “Dünya’nın 17’ci büyük ekonomisi” olduk! Ama gelin görün ki sanki biz büyüdükçe aslında küçüldük!

Geçenlerde bir icra dosyasının durumunu sormak üzere bir icra dairesine gittim. Polis noktasından sonra, bazı duvarlarda boylu boyunca icra dosyalarının istiflendiğini gözlemledim. Oda içlerini sanırım anlatmama gerek yok:(

icra-1

Ara ara TV’ler de, gazeteler de, internet sitelerin de bu tür haberlere rastlar, 3’cü sayfa haberi gibi değerlendirirdim. Hala da öyle değerlendirenler olduğunuda eminim.

Yazımı düzenlediğim 26.09.2018 tarihi itibari ile İstanbula ait bir kaç rakam vermek istiyorum.

İstanbul Anadolu 7’ci icra dairesi dosya sayısı 9 ayda 25.000’e ulaşmış. Bu ayda 2.777, günde 93 dosya açılmış anlamına geliyor. İstanbul Bakırköy; 14’ci icra dairesi 17.500, 15’icra dairesi  17.700, 16’ci icra dairesi 17.871 sayısına ulaşmış. Bu 3 icra dairesin de ortalama ayda; 1.940, günde 65 dosya açılmış.

Biraz geriye giderek bir örnek daha vermek gerekirse; bir Avukat arkadaşım sadece Tekirdağ 1’ci İcra Dairesinin 2015 yılını 12.000 küsür dosya numarası ile kapattığını ve Tekirdağ’da 2 tane İcra Dairesi olduğunu hatırlattı! Türkiye’nin genelini ve bugünki durumunu varın siz hesaplayın…

2019 yılında icra dosyası sayısında rekor kırmayız umarım!

Ortada böyle acı ve somut Türkiye gerçekleri varken işten, yazılımdan, teknolojiden, endüstri 4.0 dan söz etmek insanın gücüne gidiyor.

Yazılarıma konu olan; teknolojik gelişmeler, yazılımda dünyasında gelinen nokta ve bunların icad edildiği ülkeler göz önünde iken oralarda böyle iç karartıcı tabloların olmadığını, bu tip insanlara verilen değeri biliyor iken insanın parmakları biraz daha güçsüz basıyor tuşlara…

Dünya’da olmayan “İcra Mühendisliği” dalını sanırım biz üniversitelerde okutmaya başlayacağız 😦

Yapımda emeği geçen tüm siyasilere, “ekonomi uzman” larına ne kadar teşekkür etsek azdır!

Kısa bir süre önce, seçim dönemin de kuantum fiziğinden bahseden, endüstri 4.0 dan bahseden bir siyasi figür de çıktı ama bize 1 numara büyük geldi, çünki biz “bizden mucit çıkmaz ara eleman yetişir” mentalitesi ile yönetiliyoruz 😦

Uretim-Yonetim-Sistemi_Nedir

Hal böyle  olunca; üretime, üretene destek yerine neredeyse köstek olunduğu bir ortam da yıllarca tüketime özendirilmiş, fabrikalar yerine avm’ler açılmış, neredeyse ithal etmediğimiz ürün kalmadığı bir ortamda “artık üretime geçiyoruz” farkındalığın da bari istikrar sürsün isterim. Kötü ekonomi yönetim politikalarından vazgeçilsin isterim. Tüketim yerine üretim özendirilsin ve desteklensin isterim. Hukuki ve ekonomik güvenin oluşturulması ile yabancı yatırımcıların gelmesini var olanların da gitmemesini iserim. Geçtiğimiz günlerde gerçekleşen Teknofest atağının uçak gösterileri ile sınırlı kalmamasını isterim.

güvenli-üretim

Ülkemiz zor günler yaşıyor ve bizleri zor günler bekliyor. Bu gerçeği farkedip populist yaklaşımlara prim vermeyip üretimden, teknolojiden, bilimden yana olursak bu sorunları aşabiliriz aksi halde ayrı yada aynı gemide olmanın hiç bir önemi kalmayacak.

Dijitalleşen Dünya’da e-Dönüşüm ve e-Çözümler

 

Merhaba, ÇözbİM Yazılım ekibinde olduğum ve ÇözbiM Yazılım adına kaleme aldığım bu yazımı kişisel blogumda da sizler ile paylaşmak istiyorum.

Sanayi toplumunun getirdiği değişimle birlikte bilginin en değerli varlık olduğu çağımızda dijitalleşme de değerli bir araç olmayı başardı. Günlük hayatın her alanında etkileri, teknoloji ve altyapıdaki yeniliklerle birlikte öylesine hızlı ve etkili oldu ki günümüzde online dünyadan uzak kalmak, başarı ve gelişim ile araya ciddi bir mesafe koymak anlamına gelmeye başladı.

e-Dönüşüm kavramı da bu yeni anlayışın doğal bir sonucu olarak elektronik dünyanın bir parçası olmayı sağlamakta.

e-Dönüşüm Nedir?

e-donusum-logo

En basit anlatımla e-Dönüşüm; bilginin, değerin, varlığın, girişimciliğin ve ihtiyaçların dijital dünyada gerçekleştirilmesi ve hız ile tasarrufun temel bir ihtiyaca evrilmesi olarak tanımlanabilir. Son yıllarda devlet politikası halini almaya başlamasıyla daha sistemli bir şekilde gelişmesi de e-Dönüşümün değerini ve önemini ortaya koymaktadır. e-imza, e-Devlet, e-Fatura, e-Defter, e-Arşiv&Fatura, e-Bildirge, e-İrsaliye, e-Bilet gibi kavramların hem özel sermaye hem de devlet için bir seçenekten çok zorunluluk halini alması, bilgi çağının ve dijital dünyanın zorunluluklarındandır. Hatta bu yazımı hazırlarken ekonomik nedenler, kağıt sıkıntısı gibi sebeblerden ötürü artık Resmi Gazete’nin bile artık basılmayacağı gibi.

e-Dönüşümün Getirisi Nedir?

Son yıllarda yapılan çalışmalarla e-fatura ve e-defter kullanımının girişimciler için zorunlu hale gelmesi ve devletin resmi politikasına dönüşmesi, yıllık 250 milyon faturanın e-faturaya dönüştürülmesini ve toplamda 500 milyon TL’ye yakın tasarruf elde edilmesini hedefliyor. Kağıda basılı faturaların ve evrakların üretiminden işlenmesi ve alıcılar arasında transferi nedeniyle oluşan maliyetin neredeyse tamamını ortadan kaldıran e-devlet, e-imza, e-fatura, e-arşiv, e-bilet gibi çalışmalarla asıl hedef, günlük hayatta 5 milyar TL’yi aşan bir tasarrufu sağlamak. Buna bir de son günlerdeki kağıt sıkıntılarını, maliyetlerini katarsak bu getiriler daha da anlam kazanıyor.

1 Ocak 2019 tarihi itibari ile e-Dönüşüm de bir yeni bir dönem daha başlayacak, e-İrsaliye.

İşletmeler açısından e-Dönüşüm ne durumda?

Ticari iş yapan işletmeler ve mükellefler yaptıkları iş ve işlemleri belgelendirmek zorunda. Bu nedenle de çeşitli evraklar düzenlenmekteler. Eskiden kağıt üzerinde düzenlenen bu belgeler günümüzde elektronik ortamda düzenlenebiliyor. Vergi Usul Kanunu (VUK) tebliği ile hayata geçirilen ve 5 Mart 2010 tarihinden itibaren uygulamada e-fatura  ve devamında e-Arşiv Fatura, e-Defter ve 2019 dan itibaren de e-Irsaliye.

Bu e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter, e-İrsaliye kavramlarını kısaca anlatmak gerekirse;

sentos-e-fatura

e-Fatura: Faturalarınızın daha hızlı, kolay ve güvenli olarak elektronik olarak oluşturulup gönderilmesini sağlar.(*)

e-Arşiv & Fatura : e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan mükelleflerle birlikte son kullanıcılara da elektronik fatura gönderimi imkanı sağlar.(**)

e-Defter : e-Defter, VUK ve/veya TTK’ya göre tutulması zorunlu olan yevmiye defterlerinde ve büyük defterlerde yer alması gereken tüm bilgilerin elektronik ortamda yer almasını ve zaman damgası ile imzalayabilmenizi sağlayan bir sistemdir. e-Defter ile defter kayıtlarının oluşturulması ile ilgili yükümlülükler, gelişen teknolojiye uygun bir biçimde değişmez özelliğe sahip olur ve kaynaklar garanti altına alınır.(***)

e-İrsaliye : Kağıt irsaliye ile aynı hukuki niteliklere sahip, merkezinde Gelir İdaresi Başkanlığı’nın olduğu, sadece uygulamaya kayıtlı şirketler arasında dijitalleşen, üzerinde kağıt irsaliye’de bulunması gereken tüm bilgilerin yer aldığı elektronik belgedir.

ÇözbiM Yazılım olarak biz de e-Fatura, e-Arşiv&Fatura, e-Defter, e-İrsaliye, e-Bildirge ile ilgili çalışmalarımızı hali hazırda bitirmiş ve kullanıcılarımız tarafından beğenilerek kullanılmaktadır. Yanı sıra xSentius Portal adını verdiğimiz portalımız aracılığı ile de  kullanıcılarımıza e-Mutabakat yapabilme imkanı sağlıyoruz. Firma datalarını portala yükleyerek müşteri ve satıcıların kendilerine özel şifresi ile giriş yaparak ulaşmalarını sağlıyoruz bu şekilde karşılıklı daha hızlı bir iletişim sağlatabiliyoruz.

efatura

e-Çözümler size ne gibi kolaylıklar ve avantajlar sağlar?

e-Fatura & e-Arşiv Fatura ile;

  • Fatura basım masraflarınız ortadan kalkar, elektronik ortamda arşivlenir.
  • Nakit akışınız hızlanır.

e-Defter ile;

  • Aylık-Yıllık defter basım-onaylama masrafından kurtulursunuz
  • Noter masrafından kurtulursunuz
  • Defter bilgilerinizi 3cü kişiler ile paylaşma kaygısından kurtulursunuz.

e-İrsaliye İle;

  • Zamandan ve personelden tasarruf edersiniz.
    Hazırlamak yok, basım yok, onay yok bu saye de belge ulaştırma süresini kısaltırsınız.
  • Kabul, red, kısmi kabül, iade gibi aksaklıkları hızlıca bildirebilirsiniz.
  • Geçmiş dönem irsaliyelere elektronik ortam da ulaşırsınız, bu irsaliyeler 10 yıl elektronik olarak saklanmaktadır.
  • Zaman, mekan ve personel masrafınızı azaltır yada ortadan kaldırırsınız.
  • Parasal giriş-çıkışlarınızı hızlandırısınız.

e-Bildirge ile;

  • Sigortalı işçi giriş çıkışını uygulama üzerinden yapabilirsiniz
  • Çalışanların aylık prim ve belge işlemlerini yapabilirsiniz.
  • Sigortalının hesap fişi işlemlerini yapabilirsiniz.

En önemlisi doğanın korunmasına katkıda bulunmuş olursunuz.

logo-efatura-nedir

Özetlemek gerekirse;  zaman teknoloji zamanı. Teknolojik değişime ayak uyduramayan firmalar rekabette geride kalacaklar, teknolojik gelişmelere ayak uyduramayan işletmeler zamanla yok olmaya mahkum olacaklar.

Yemek üretim sektörü açısından da konuya yaklaştığımızda da; verimli-organize çalışabilmenin, tüm kontrolleri elinde tutabilmenin, karlılığını artırabilmenin yolu e-Çözümleri de bünyesinde bulunduran ve bu sektör için geliştirilmiş yazılımlardan geçiyor.

ÇözbiM Yazılım olarak biz de; 1987 den beri  çağın ve teknolojinin değişen koşullarına ayak uydurarak,  çözüm odaklı üretmeye devam ediyoruz.

e-Fatura & Arşiv, e-Defter, e-İrsaliye, e-Bildirge… e-Daha ne olsun? 🙂

* e-Fatura Yasal Zorunluluk : Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında; 31.12.2015 tarihi itibariyle asgari 10 Milyon TL brüt satış hasılatına (ciro) sahip olanların 31.12.2016 tarihine kadar e-Fatura başvurusu yapmaları zorunludur.
Ayrıca;  5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip mükellefler (liste) ile 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal eden mükelleflerin (liste) e-Fatura kullanması zorunludur.
** e-Arşiv & Fatura Yasal Zorunluluk : İnternet üzerinden mal ve hizmet satışı yapan ve 2014 yılında brüt satış hasılatı 5 Milyon TL ve üzerinde olan mükellefler 1.1.2016 tarihi itibariyle e-Arşiv’e geçmek zorundadırlar. e-Arşiv kullanmak isteyen mükelleflerin e-Fatura sistemine de kayıtlı olması gerekmektedir. İnternet üzerinden mal ve hizmet satışı; alıcı ile satıcının karşı karşıya gelmediği tüm ticaret alanlarını kapsamaktadır. (Örneğin telefonda satış, tatil siteleri üzerinden rezervasyon ve satış işlemleri bu kapsama girmekte)
*** e-Defter Yasal Zorunluluk : Elektronik defter uygulamasına 2014 Aralık ayı içerisinde başvuranların 1/1/2015 tarihinden itibaren, Elektronik defter uygulamasına 2014 Aralık ayından önce başvuranların en geç 2014 Aralık ayından başlamak üzere, Özel hesap dönemine tabi olanların 1/12/2014 tarihinden önce elektronik defter uygulamasına başvuru yapmaları ve en geç 2014 Aralık ayı içerisinde, elektronik defter tutmaya başlamaları gerekmektedir.

 

Dijital Hayatınızı Nasıl Koruma Altına Alabilirsiniz?

jgpeuoavmn7pwbh98ycs

DİJİTAL HAYATIMIZ NE KADAR GÜVENLİ? YADA NE KADAR TEHLİKE ALTINDA?

Şöyleki; neredeyse Facebook, Facebook Messenger, WhatsApp, Instagram vb. uygulamaları kullanmayan yok gibi internet ve sosyal medyayı kullanıcıları arasında.

Bir çoğumuz arama motoru olarak Google kullanırız. Hiç merak ettinizmi az önce mesela saç dökülmesine karşılık iyi gelen bir ilaç ararken, yeni girmiş olduğunuz bir sitede bu tür ürünler ile ilgili ürünlerin nasıl reklam olarak karşınıza çıktığını? Yada arabanızı değiştirmek istiyorsunuz bazı marka ve modellere baktınız mesela arabam.com da “aaa oda ne?” ne aradı iseniz size bu sitede reklam olarak sunuluyor:)

Sonra da “ya bu site nereden biliyor benim kelime çare aradığımı veya hangi araba ile ilgilendiğimi” diye kendinize sorarsınız:) nereden mi biliyor? çünkü Google yapılan tüm aramaları kaydediyor! hele bir de google’a oturum açarak bu aramayı yaptı iseniz tüm bilgilerinizle bu kaydın oluşmasına katkıda bulunmuş oluyorsunuz!

Bunun iyi tarafından bakarsak anonim aramalarda Google kendi arama sonuçlarını güçlendirmek ve daha hızlı sonuç üretmek için en çok aranan anahtar kelimeleri indeksliyor.

Burada bir parantez açalım son günlerde hemen hemen tüm siteler cookie(çerez) kabulünü yapmanız için açılır bildirimde bulunup onayınızı istiyorlar. Size daha özel kullanıcı deneyimi sunabilmek ve istatistiki bilgiler amacıyla çerez (cookie) kullanmaktadır. Web sitemizi kullandığınızda, çerez kullanımına onay vermiş olmaktasınız. Çerez kullanımı ile ilgili politikamıza buradan ulaşabilirsiniz şeklinde.

Bunun yanı sıra yakın zamanda Facebook’a açılan  Cambridge Analytica davasını anımsatmak isterim. Londra merkezli Cambridge Analytica adlı veri analiz firmasının 87 milyon Facebook kullanıcısının hesaplarından izinsiz topladığı kişisel verileri ABD ve İngiltere’de kritik siyasi seçimleri etkilemek için usulsüz olarak kullanması nedeniyle SEC’nin Facebook’a yönelik soruşturma başlattığı belirtilmişti ve Devam Facebook İfade vermiş ve bu iddiaları kabul etmişti.

İşte bu şüpheler Facebook ürünlerine (WhatsApp,Facebook Messenger, Instagram ) olan güveni sarstı  ama elbette sanıldığı kadar kullanıcı kaybına rastlanmadı.  Bu yazıyı hazırlarken düşen bir haber : WhatsApp’ın Google ile yaptığı anlaşma uyarınca WhatsApp yedeklerinin Google Drive kotasını etkilemeden depolanacağı idi. Ancak bir sorun vardı, bu yedekler kriptolu olmayacaktı! Bu da bir başka endişeyi doğurdu “ya yedeklerim birilerini eline geçerse?” . Bu da beraberinde yedek alıp almama konusunda kara vermeyi getirdi.

PEKİ GÜVENLİĞİMİZİ NASIL SAĞLAYACAĞIZ,  GİZLİLİK İÇİN NELER YAPMALIYIZ?

Önce Tarayıcılar’dan başlayalım :

Peki Anonim de olsa; girdiğiniz sitelerin adresini, arama sonucu download adresini, tarayıcı hafızasına depolanan görsellerin vs. hiç bir sekilde kaydedilmemesi için ne yapmalısınız?

Bunun için tarayıcılar da menüden yeni sayfa-sekme açarken;
Chrome‘da “New Ignito Tab”,
Firefox, Opera, Vivaldi‘de “New Private Window”,
Edge ve Internet Explorer‘da “New InPrivate” seçmelisiniz.

pb

Peki bu yeterli mi? hayır burada kullandığınız tarayıcıya arka planda gerçekten bunları kaydedip etmediğine güvenmeniz gerekiyor. İşi şansa bırakmak istemiyorsanız veya güvenmiyorsanız; devreye VPN kullanmak, DuckDuckGo arama motorunu kullanmak, Tor servislerini kullanmak gibi çözümler geliyor. Hatta bu gibi çözümler de yetersiz kalabiliyor nasıl mı? tarayıcınızı AdBlocker(reklam engelleyici) dan korumalısınız, HTPPS everywhere ile tarayıcı trafiğinizi şifreleyebilirsiniz…vs. gibi.

Bu kadar detaya kafa yormak istemiyorsanız; bu gibi zor gelen detaylar, ayarlar, eklentiler kurmak-kullanmak yerine ücretli ve güvenilir bir VPN uygulaması kullanabilirsiniz, bu tür uygulamalar sizin yerinize tüm ağ trafiğinizi şifreleyerek yapar…

e-Mail:

Mailleriniz; iş yada özel yazışmalarınızı, banka dekontlarını, önemli bilgi ve belgeleri içeriyor olabilir.

Email_Marketing_Tips-2

İşte bu yüzden maillerinizi koruma altına almanızda fayda var ne mi yapmalı? Mesela Gmail kullanıyorsanız iki adımlı doğrulama (2FA two-factor authentication) yöntemini kullanabilirsiniz.

34OOR5HAW

Unutmadan Twitter, Facebook, Instagram, Telegram gibi sosyal medya uygulamaları da 2FA kullanmaktalar tüm bu hesaplarınız da 2FA kullanmalısınız.

Diğer yandan eğer artık hotmail‘e, gmail‘e vs. gönlünüz soğudu ise ve daha güvenli bir email trafiğiniz olsun istiyorsanız bunun için de elinizde iki alternatifiniz var.

ProtonMail ve Tutanota her iki mail servisi de PGP(Pretty Good Privacy) gibi biraz karmaşık olan şifreleme detaylarını sizden alarak sunucu bazlı yapmaktadır. Her iki serviste maillerinizi kriptolu olarak saklamaktadır ayrıca mailleriniz karşı tarafa kriptolayarak da gönderebilirsiniz bu takdirde karşı taraf mailinizi ancak verdiğiniz şifre ile açıp okuyabilir!

Sosyal Medya Uygulamaları (Twitter, Telegram, Facebook, WhatsApp, Instagram):

Yukarıda mail kısmında bahsettiğim 2FA yani iki adımlı doğrulama yöntemini buna izin veren tüm sosyal medya hesaplarınızda kullanın.

bursa-sosyal-medya-danismanlik-ajansi

Şifreniz çalınsa bile telefonunuza gelen kod ile oturum açılabildiği için hesabınız daha güvende olur.

PC HDD (Harddisk) Şifrelemesi:

w10enc

PC’nizin harddiskini şifreleyerek bilgilerinizi çalınma, kaybolma gibi durumlarda koruma altında almak da bir önlemdir. Windows ve MAC bilgisayarlar için bu şifreleme uygulaması işletim sistemi ile birlikte yüklenmektedir. Sadece bu özelliği açık konuma getirmek yeterlidir.

macenc

Telefonunuzu Şifreli olarak kullanın :

Pc gibi aynı şekilde telefonunuz da kaybolduğunda yada çalındığında korumasızdır! bu yüzden telefonunuzu mutlaka şifreli kullanın.

lost-iphone-passcode

Eğer şifreli kullanıyor iseniz de aşağıdaki şifrelerden birini kullanıyorsanız değiştirin!

1234
9999
1111
3333
0000
5555
1212
6666
7777
1122
1004
1313
2000
8888
4444
4321
2222
2001
6969
1010

Her servis için (mail, sosyal medya hesapları vb) farklı şifre kullanın:

Geçtiğimiz yıllar da Hackerlarr 117 milyon civarinda mail-şifre kombinasyonunu yayınlamışlardı bunlar arasında Mark Zuckerberg (Facebook CEO) in Linkedin şifresi de vardı ve şifresi “dadada” idi 🙂

mz

SMSlerinizi de Şifreli Kullanabilirsiniz :

How-to-Encrypt-Text-Messages-800x400

SMSlerinizi de şifreli bir biçimde gönderip almanız mümkündür. Eğer WhatsApp, Telegram, Signal gibi anlık mesajlaşma uygulamalarını kullanıyorsanız bunlardan Signal’i aynı zamanda varsayılan SMS uygulaması olarak da kullanabilirsiniz. Söz açılmışken ismi geçen uygulamalar bildiğiniz üzere en popüler anlık mesajlaşma uygulamaları ve ilk çıkan olduğu için kullanıcı sayısı en fazla olan WhatsApp ardından Telegram, Signal, Wickr, Wire gelmekte… Ancak bu tür uygulamalar konusunda diğer yazılarımı takip edenler bariz üstünlükleri  dolayısı ile Telegram’ı önerdiğimi bilirler.

Dijital Dünya’da bir şey paylaşırken bir kaç kez düşüneceksiniz! yazdıklarınız siz bastıktan sonra sizden çıkıyor ve geriye almanız her ne kadar mümkün gibi gözüksede aslında hiç de öyle değil bunu unutmayın! Sonuçta her servis sağlayıcı yada hizmet veren firma elbette bazı yedekler ile çalışmak zorunda ama işte burada “Privacy” dediğimiz kullanıcı gizliliği devreye giriyor ve burada bu firmalardan dürüstlük beklemek durumundayız. Bunu şu ana kadar büyük ölçüde Twitter Telegram yerine getirdi. Geri kalan güvenliğinizi siz sağlamak durumundasınız bilinçli bir Internet kullanıcısı olarak.

KISACA ÖZEL HAYATINIZ NE KADAR ÖZEL İSE ÖZEL HAYATINIZI PAYLAŞTIĞINIZ DİJİTAL HAYATINIZ DA O KADAR ÖZELDİR , GİZLİLİĞE VE GÜVENLİĞE NORMAL HAYATTA NE KADAR DİKKAT EDİYORSANIZ DİJİTAL DÜNYA DA DİKKAT ETMELİSİNİZ.

Evet biraz uzun bir yazı oldu belki ama inanın Dijital Yaşam Güvenliği bu kadar basit değil ve sayfalarca sürecek konular var. Ben sadece dijital yaşamda güvenliğiniz açısından dikkat etmeniz gereken konulara ve alınabilecek önlemlere değindim kısaca.

Fayda görmeniz dileğiyle…

Telegram ve TelegramX Karşılaştırması

Telegram-vs-Telegram-X

Merhabalar,

Uzun zamandır ne Telegram ne de başka bir konuda blog yazısı yazmamıştım kısmet yine Telegram’a oldu 🙂 Facebook Lite olur da, Twitter Lite olur da Telegram Lite olmaz mı? 🙂 Bu yazımda Telegram’ın farklı bir yorumlamasını sizlere anlatacağım adı TelegramX, TelegramX de yine Telegram firmasının ürünü ancak çekirdeğinden itibaren farklı bir tasarım ile kodlanmış, bir tür Lite Telegram diyebiliriz. Ama aslında öyle de değil!

Telegram-X

Telegram hakkında kısa bir bilgilendirme yapmış olalım. Telegram ile ilk kez 2013 yılında tanıştık. Günümüze gelene kadar Telegram epey yol aldı hatta benzeri uygulamalara fark attı, öncü oldu nitekim en büyük rakibi (ki arkasında büyük bir ekonomik güç olarak Facebook var) WhatsApp Telegram’ın çok sevilen özelliklerini bir bir yenilikmiş gibi uygulamasına eklemeye devam ediyor ( Telegram’ın tek eksiği karşısında görüntülü görüşme olmaması ki o da dert değil ) 🙂 TelegramX ilk önce 2015 yılında yayınlandı ve o tarihte Challegram ismi ile Telegram API lerini kullanarak üretilmiş Plus Messenger, Vidogram gibi 3cü parti olarak Play Store’da yerini aldı. 2017 yılında Telegram tarafından satın alındıkta sonra adı TelegramX olarak değişti.

nexus2cee_tx.jpg

TelegramX de Telegram‘ın bariz öne çıkan özellikleri tamamen  korunduğu gibi yeni özellikleri de içermekte. Direkt olarak farklılıkları ele alacak olursak sürümler arasında Twitter‘dan tanıdık olduğumuz Nigth Mode, Advanced Mode ve Tabbed UI gözümüze ilk çarpan özellikler.

Telegram-X-is-a-fast-alternative-official-Telegram-client

Dilerseniz her iki uygulamanın öne çıkan farklılıklarını karşılaştırarak devam edelim.

Telegram Bulut tabanlı mesajlaşması olup tüm cihazlar ile senkronize olarak çalışır. Telefon,Tablet,Desktop,Web,Portable. Kullanıcılar fotoğraf,video,dosya vb. chat veya gruplarda paylaşabilmektedir. Dosya türü sınırlaması yoktur ve 1.5GB a kadar dosya başı boyut desteği vadır. TelegramX de bu özelliklere sahip olmakla birlikte File Sharing özelliğine sahiptir. Doğrudan renk tema desteği vardır. Ayrıca pil tüketimi konusunda da daha cimridir.
Telegramın belki de sevdiğim en güzel özelliği Secret Chat özelliğidir. P2P çalışmasının yanı sıra selft destruct yani belli bir süre kendi kendini silme özelliği ayrıca beğeni toplamaktadır.
TelegramX Secret Chat özelliğini aynen sunmakla birlikte özelleştirilebilir ayarlarda sunmaktadır. Örneğin uygulama genelinde passcode kullanmıyor olsanız bile bir secret chat e passcode verebiliyorsunuz. Bu pin, şifre, pattern, gesture şeklinde olabiliyor.
Hız olarak bakıldığında Telegram TelegramX’e nazaran biraz ağır kalmaktadır. Bu da arka planda çalışan animasyon mekanizmasından kaynaklanmaktadır. TelegramX Telegrama göre hissedilir bir hıza sahiptir bunu da akıcı animasyonları sayesinde yapabilmektedir.
Telegram’da ilk başlarda Gece Modu yoktu ancak Dark Tema seçerek bu sağlanabiliyordu. Sonra gelen güncellemelerde TelegramX in bu özelliğine kavuştu. TelegramX baştan itibaren Gece Modu ile geldi ve auto özelliğine sahip.
Saved Message-Kayıtlı mesajlara (WhatsApp daki Starred a benziyor) (Aslında kendi bulutumuz) açılır menüden ulaşabiliyorduk yada chat listden Pin To Tap yaparak sabitliyorduk.
TelegramX de Saved Messages-Kayıtlı Mesajlara da açılır menüden ulaşılabilmekte olup dosya turlerine göre kategorilendirildiği için daha derli toplu ve ulaşılır şekildedir.
Telegram’da Advanced(Gelişmiş) Mod yoktur.
TelegramX de Advanced Mode olup daha özelleştirilebilir tema vs ayarlamak münkündür.
Telegram X e göre veri harcama da daha bonkördür.
TelegramX ile birlikte Data Saver özelliği getirildi bu özellik varsayılan olarak kapalı. Açık olması halinde görseller otomatik olarak indirilip görüntülenmemekte ve düşük hızlarda yada mobil data kontrolu gereken durumlarda faydalı bir özellik olarak karşımıza çıkıyor.
Telegram iOS, Android, Linux, macOS, Windows Phone, Web,Windows da çalışmaktadır.
TelegramX sadece IOS ve Android te çalışmaktadır.

Ayrıca geliştirilmiş Video ve Audio Player özelliği ile de dikkat çekmektedir. Picture In Picture(PIP) video izleyebilmek gibi.

Yukarıdaki anlattığım özelliklere ait tanıtım videosunu da https://www.youtube.com/watch?v=obEepY2we18 bağlantısından izleyebilirsiniz.

“E ne diyorsun TelegramX e mi geçelim? Telegram damı kalalım?” diye sorabilirsiniz. Elbette alışkanlıkları terketmek zor Telegram‘a alışan TelegramX yada başka bir Telegram türevine hemen ısınamayabilir ancak TelegramX;  Vidogram, Plus Messenger gibi 3cü parti uygulama olmayıp  Telegram’ın baştan sona yeni bir anlayış ve kodlama ile varolan Telegramı yeniden optimize etme uygulamasıdır dolayısı ile kalabilir de, geçebilir de  her ikisini de aynı anda kullanarak, karşılaştırarak karar verebilirsiniz.

tme_soykanozcelik

Telegram ile ilgili sorularınız olursa bir Telegram kadar yakınım @soykanozcelik

Fayda görmeniz dileği ile…

Telegram ile ilgili önceki yazılarım

https://soykanozcelik.wordpress.com/2017/11/15/telegram-son-v4-5-ve-oncesinde-gelen-tum-ozellikler/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/08/29/telegram-ve-bot-platformu/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/01/23/telegram-neden-whatsapp-tan-daha-iyi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/02/09/neden-whatsapp-yerine-telegram/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/11/23/whatsappi-birakmaniz-icin-gecerli-iki-neden/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2014/10/25/mesajlasma-uygulama-karsilastirmasi/