Dijital Yaşam Güvenliği ve Gizliliği

dlpInternetin gelişmesi ile birlikte önceden mail şifremiz ve bir kaç şifre dışında şifre ezberlememize gerek yoktu.

Şimdi ise onlarca sosyal medya hesaplarımız ve onlara ait bir yığın şifremiz var ama asıl değinmek istediğim şifre sayısı yada bunların nasıl seçileceği yada korunması değil.

“Digital Life Privacy(DLP) –  Dijital Yaşam Gizliliği” ve “Digital Life Security(DLS) Dijital Yaşam Güvenliği” asıl konumuz.

2013 yılında NSA Ulusal Güvenlik Dairesi (National Security Agency) üst düzey çalışanı Edward Joseph Snowden‘in açıkladığı-sızdırdığı bilgiler Dünya’da büyük çalkantı yarattı!

dlpcover

snowden

Edward Joseph Snowden

Snowden; aralarında Yahoo, AOL,Skype, Google, Microsoft,Apple gibi firmaların yazılımlarının takip altında olduğunu ( yani bu gün hemen herkesin bir hotmail,gmail hesabı olduğunu, bir çok kişinin iPhone, iPad kullandığını göz önünde bulundurun! ) ve Verizon firmasının abonelerinin telefonlarının dinlendiğini açıklamış ve belgeler sunmuştu.

Snowden; işte o gün bize aslında sanal Dünya’ya ne kadar pamuk ipliği ile bağlı olduğumuzu, tüm özel hayatımızın bu kadar kolay izlenebildiğini ve gerektiğinde aleyhimize kullanılabileceğini kanıtladı. Kendisi de zaten bu sızıntıları yapmış olmasını söz konusu “özel hayatın gizliği“nin çalıştığı kurum tarafından yapılmış “kişisel hayata müdahele” olması olarak gösterdi ve artık böyle bir çatı altında bulunamayacağı için bunu yaptığını belirtti.   

Snowden belgeselinde dikkatimi çeken olay da şu oldu : NSA açısından; Eğer takip edilecek kişi(ler) ABD dışında ise hiç sorun yok!, ABD içinde ise bir mahkeme kararına bakıyor ve bu kararı almak hiç de zor değil!

Kopan gürültülerden sonra ABD’de son durum nasıl tam olarak bilemiyorum ancak sızdırılan bilgilere göre durumun devam ettiğini varsayarsak; Artık özelinize 2 kat daha fazla dikkat edeceksiniz!

DİJİTAL HAYATIMIZ NE KADAR GÜVENLİ? YADA NE KARA TEHLİKE ALTINDA?

Şöyleki; neredeyse Facebook, WhatsApp, Instagram kullanmayan yok internet ve sosyal medyayı kullanıcıları arasında.

Bir çoğumuz arama motoru olarak Google kullanırız. Hiç merak ettinizmi az önce mesela saç dökülmesine karşılık iyi gelen bir ilaç ararken, yeni girmiş olduğunuz bir sitede bu tür ürünler ile ilgili ürünlerin nasıl reklam olarak karşınıza çıktığını? Yada arabanızı değiştirmek istiyorsunuz bazı marka ve modellere baktınız mesela arabam.com da “aaa oda ne?” ne aradı iseniz size bu sitede reklam olarak sunuluyor:)

Sonra da “ya bu site nereden biliyor benim kelime çare aradığımı veya  hangi araba ile ilgilendiğimi” diye kendinize sorarsınız:) nereden mi biliyor? çünkü Google yapılan tüm aramaları kaydediyor!  hele bir de google’a oturum açarak bu aramayı yaptı iseniz tüm bilgilerinizle bu kaydın oluşmasına katkıda bulunmuş oluyorsunuz!

Bunun iyi tarafından bakarsak anonim aramalarda Google kendi arama sonuçlarını güçlendirmek ve daha hızlı sonuç üretmek için en çok aranan anahtar kelimeleri indeksliyor.

GÜVENLİK VE GİZLİLİK İÇİN NELER YAPMALI?

Peki Anonim de olsa; girdiğiniz sitelerin adresini, arama sonucu download adresini, tarayıcı hafızasına depolanan görsellerin vs. hiç bir sekilde kaydedilmemesi için ne yapmalısınız?

Bunun için tarayıcılar da menüden yeni sayfa-sekme açarken;
Chrome‘da “New Ignito Tab”,
Firefox, Opera, Vivaldi‘de “New Private Window”,
Edge ve Internet Explorer‘da  “New InPrivate” seçmelisiniz.

Peki bu yeterli mi? hayır burada kullandığınız tarayıcıya arka planda gerçekten bunları kaydedip etmediğine güvenmeniz gerekiyor. İşi şansa bırakmak istemiyorsanız veya güvenmiyorsanız; devreye VPN kullanmak, DuckDuckGo arama motorunu kullanmak, Tor servislerini kullanmak gibi çözümler geliyor. Hatta bu gibi çözümler de yetersiz kalabiliyor nasıl mı? tarayıcınızı AdBlocker(reklam engelleyici) dan korumalısınız, HTPPS everywhere ile tarayıcı trafiğinizi şifreleyebilirsiniz…vs. gibi.

Bu kadar detaya kafa yormak istemiyorsanız; bu gibi zor gelen detaylar, ayarlar, eklentiler kurmak-kullanmak yerine ücretli ve güvenilir bir VPN uygulaması kullanabilirsiniz, bu tür uygulamalar sizin yerinize tüm ağ trafiğinizi şifreleyerek yapar…

Hoş ülkemizde son yıllarda yaşadığımız site engellemeleri, erişim kısıtlamaları karşısında bir çok kişi artık VPN(Virtual Private Network – Sanal Özel Ağ) kavramına alışkın artık hatta uzman oldu ve VPN firmalarının en değerli müşterileri arasında Türkler var (biri de benim:) ) 🙂

Peki bu kadar ile bittimi? hayır! yazının başında bir çok firma saydık.
Örneğin Facebook milyonlarca kullanıcısı olan WhatsApp‘ı e Instagramı satın aldı ve elinin altında sonradan aldığı bu iki sosyal ağın bilgilerini bulundurmakta bunu ticari amaçla yada gerektiğinde devlet-gizli servislere vs. vermeyeceğini garanti ettimi? HAYIR!

wafbFacebook & WhatsApp

Nitekim bununla ilgili haberler yayıldıktan sonra uygulamaya bir ayar koymak zorunda kaldılar bakınız : whatsapp bilgilerinizi facebook ile paylasacak peki bilgi paylasimi nasil kapatilir . Yani siz kendi önleminizi almadıysanız, almazsanız geçmiş ola….

İşte bu tür sebeblerden ötürü yakın bir zamanda WhatsApp End2End dediğimiz uçtan uca şifreleme teknolojisini getirdi. Bu yöntem ile mesajlar iki cihaz arasında kriptolu olarak gidiyor ve sunucuda kalmıyor, cihazda saklanıyor cihaza varınca sunucudan siliniyor (ancak WhatsApp yazışmalarında geçen ürün vs. nin tekrar karşınıza Google, Facebook, Instagram reklamı olarak çıkınca yok artık diyorsunuzBig brother is always watching you)

Kısaca Dijital Dünya’da bir şey paylaşırken bir kaç kez düşüneceksiniz! yazdıklarınız siz bastıktan sonra sizden çıkıyor ve geriye almanız her ne kadar mümkün gibi gözüksede aslında hiç de öyle değil bunu unutmayın! Sonuçta her servis sağlayıcı yada hizmet veren firma elbette bazı yedekler ile çalışmak zorunda ama işte burada “Privacy” dediğimiz kullanıcı gizliliği devreye giriyor ve burada bu firmalardan dürüstlük beklemek durumundayız. Bunu şu ana kadar büyük ölçüde Twitter yerine getirdi. Geri kalan güvenliğinizi siz sağlamak durumundasınız bilinçli Internet kullanıcı olarak…

Peki hal böyle olunca ne yapmalı illaki WhatsApp kullanmak zorunda değilsiniz! Telegram, Signal (ki Snowden tarafından güvenli olduğu önerilmiştir), Wire, Wickr gibi alternatif uygulamalara yönelebilirsiniz. Ben bu uygulamalar arasında Telegram‘ı öneriyorum.

aaeaaqaaaaaaaadwaaaajgjjmjkzotq4lthkzjetndnlzi04ztu3ltuymtixyjk3zmy2mg Telegram Web & Mobile & Desktop

Bir başka yazımda yukarıda bahsettiğim alternatif uygulamaların özellik karşılaştırmasını yayınlayacağım.

signal wickr wire-logo

Diğer yandan eğer artık hotmail‘e, gmail‘e vs. gönlünüz soğudu ise ve daha güvenli bir email trafiğiniz olsun istiyorsanız bunun için de elinizde iki alternatifiniz var.

ProtonMail ve Tutanota her iki mail servisi de PGP(Pretty Good Privacy) gibi biraz karmaşık olan şifreleme detaylarını sizden alarak sunucu bazlı yapmaktadır. Her iki serviste maillerinizi kriptolu olarak saklamaktadır ayrıca mailleriniz karşı tarafa kriptolayarak da gönderebilirsiniz bu takdirde karşı taraf mailinizi ancak verdiğiniz şifre ile açıp okuyabilir!

proton

Web / Mobile

tutanota

Web / Mobile

ŞİFRE SEÇİMİ VE YÖNETİMİ NASIL OLMALI?

Bunun yanı sıra “yaaa keklik gibi avlıyorlar bizi, hep hesaplarımız çalınıyor” diyorsanız; ister mail, ister sosyal medya hesaplarınızda kullandığınız şifreler zor olsun : 1 büyük harf, 1 küçük harf, rakam ve işaretlerden oluşsun ve en az 8-10 karakter olsun (örnek : B104wRnk@#) böylelikle kolay yem olmaktan kurtulursunuz!

Ee ben bu kadar karışık şifrenin hangi birini aklımda tutacağım? diyorsanız bunun da çözümü var. Password Manager denen (Şifre Yöneticileri) online-offline çalışan uygulamalar. Sadece bu uygulamaları açmak ve şifrelerinizi yönetmek için bir şifre belirlemeniz ve elbette bunu unutmamaniz gerekiyor:) . Uygulamada; istediğiniz kategori ve alt kategorileri açarak (web siteleri, ftp bilgileri,kredi kartları,veritabanları  vs) şifrelerinizi tanımlıyorsunuz, sağladığı tarayıcı eklenti desteği ile otomatik şifre girişi yapmanızı sağladığı gibi, şifre değiştirdiğinizde de bunu otomatik olarak güncelliyor.
Tüm şifreleriniz güçlü bir şifreleme yöntemi ile bir veritabanında saklı tutuluyor. Yine kriptolu olarak tutmak istediğiniz notlarınız yada yazılarınız olabilir bunu da ‘secure notes’ olarak tutarsınız ‘form fills’ ile kredi kartı bilgilerinizi girer kart suresi bitimine yakın uyarı alirsiniz (LastPass)

Benim kullandığım uygulama LastPass ancak Dashlane, RoboForm, 1Password, Keepass gibi uygulamalar da var ancak ben LastPass’ı öneriyorum.

lastpass

Bunun dışında bahsi geçen bu uygulama servislerin iki adımlı doğrulama yöntemleri ile güvenliğinizi daha da arttırmanız mümkün.

KISACA ÖZEL HAYATINIZ NE KADAR ÖZEL İSE ÖZEL HAYATINIZI PAYLAŞTIĞINIZ DİJİTAL HAYATINIZ DA O KADAR ÖZELDİR , GİZLİLİĞİNE VE GÜVENLİĞİNE NORMAL HAYATTA NE KADAR DİKKAT EDİYORSANIZ DİKKAT ETMENİZ GEREKİR

Evet biraz uzun bir yazı oldu belki ama inanın Dijital Yaşam Gizliliği ve Güvenliği bu kadar basit değil ve sayfalarca sürecek konular var. Ben sadece dijital yaşamda en basit oladikkat etmeniz gereken konulara değindim kısaca.

Faydalı bir bilgilendirme yazısı olduğunu umuyorum. Bir başka yazıda görüşmek üzere…

NOT-1: Bu yazının konusu asla WhatsApp’ı kötülemek ve başka bir uygulamayı övmek değildir. Ancak hakkında sürekli güvenlik açığı  haberleri çıkan, kamuoyunu meşgul eden bir uygulama olunca şüphelerinde olması ve insanların alternatif arayışı içinde olması normaldir.

NOT-2 : Okuduğunuz bu yazı da bir Microsoft hizmeti olup (WordPress)  Microsoft sunucularında barındırılmaktadır. Bu yazının amacı; her konuda bilinçli tüketici olunması arzu edildiği gibi, bilinçli internet kullanıcısı olunmasına katkı sağlamaktır.

Daha Fazla Telegram = Plus Messenger

pm1

Önceki yazılarımı okuyanlar Telegram‘ ı bilirler. Telegram‘ ın neden WhatsApp yada benzerlerinden daha üstün olduğunu anlatmaya çalışmışımdır.

Bu kez Telegram API’ si kullanan Plus Messenger‘ dan bahsedeceğim.

Şimdiye kadar Telegram’ ın tek eksiği olarak burun kıvırılan özelliği Türkçe dil desteğinin olmaması idi, Plus Messenger ile artık Türkçe dil desteği var!

pm3

Büyük bir kısmının Türkçeleştirmesinde katkım olan uygulama için şimdilik Android kullanıcıları çok şanslı!

Plus Messenger Telegram’ ın resmi bir uygulaması değil ancak Telegram Open Source bir uygulama olduğu için benzeri farklı bir sürü Telegram API’ si kullanan farklı isimlerde sürümleri var ancak bunlar içinde en başarılısı Plus Messenger.

pm2

Plus Messenger Telegram’ ın bütün özelliklerini barındırmak ile birlikte farklı birçok güzel özellikler sunuyor.

pm5

  • En belirgin özellik Tema desteği sağlıyor olması (4.000 üzerinde tema var ve her gün yenileri ekleniyor)
  • Renk değişikliği ile farklı renklerde kullanabilme özelliği

Ekstra Özellikler

pm6

Tab(Sekme) sayesinde sohbet, kişiler, kanallar, botlar, gruplar, favori sohbetleri bir arada görebilme

Herhangi bir sohbet ekranında direct share özelliği

Direct share paylaşımında göndereni gizle seçeneği

Telefon emojilerini kullanabilme

Dosyaları orijinal adı ile kaydedebilme

Video paylaşımında sıkıştırma seçenekleri

Telefon fontlarını kullanabilme

Konuşma balonlarında kendi fotoğrafını yada kullanıcı fotoğrafını gösterebilme

Grup profilinde Yöneticiyi görüntüleyebilme

Ana ekrandan grup kullanıcılarını sessize alma Sohbet ekranından direkt gruba kullanıcı ekleyebilme

Hakkında son günlerde bazı spekülasyonlar üretilse de bunlar kanıtlanabilmiş değil, ben hala benzeri amaç için üretilmiş uygulamalar içinde en işlevsel olanının Telegram olduğunun savunucusuyum.

Hala denemediniz ise çok şey kaçırdınız diyebilirim:)

Umarım faydalı bir yazı olmuştur.

Plus Messenger ile ilgili bazı kaynaklar

Resmi Plus Messenger Kanalı: https://telegram.me/plusmsgr

G+ Topluluğu https://plus.google.com/communities/106927015963860485525

Telegram ile ilgili önceki yazılarım

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/08/29/telegram-ve-bot-platformu/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/01/23/telegram-neden-whatsapp-tan-daha-iyi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/02/09/neden-whatsapp-yerine-telegram/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/11/23/whatsappi-birakmaniz-icin-gecerli-iki-neden/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2014/10/25/mesajlasma-uygulama-karsilastirmasi/

 

 

WhatsApp’ı Bırakmanız İçin Geçerli İki Neden…

WhatsApp Dünya genelinde milyonlarca kişi tarafından kullanılan sms’i tahtından eden anlık mesajlaşma uygulaması. 

Facebook tarafından satın alındıktan sonra getirdiği yeni özelliklerin yanı sıra bu özelliklerininde tartışıldığı bir uygulama.

Öyleki getirdiği internet bağlantısı üzerinden sesli görüşme yapabilmesi özelliği kadar “mavi tık” özelliği ilede tartışılmaya devam ediyor.

Ancak durum sadece bununla bitmiyor firma ve firmanın  dışında geliştirilen yazılımlar WhatsApp kullanıcılarının kaçışını her geçen gün arttırıyor.

Şimdi bu iki uygulamaya biraz bakalım;

WhatsApp tarafından, kullanıcıların listelerindeki herhangi bir arkadaşının çevrimiçi olma zamanlarını kayıt altına alarak kişinin ne kadar süre çevrimiçi kaldığını görmelerine imkan sağlayan bir program yazıldı. Böylece WhatsAlert uygulaması ile WhatsApp arkadaşlarınızdan birinin çevrimiçi olma zamanları kayıt altına alınacak.

Daha önce WhatsApp için geliştirilen ve oldukça popüler olan WhatsDogg uygulamasının bir benzeri olan WhatAlerts uygulaması, WhatsApp arkadaşlarınızdan birinin çevrimiçi olma zamanlarını kaydediyor. WhatAlert ayrıca seçilen kişinin ne kadar süre çevrimiçi kaldığını da kayıt altına alıyor. Hem ücretsiz hem de “premium” versiyonu bulunan uygulamanın ücretsiz versiyonunda bazı kısıtlamalar bulunuyor.

WhatsDog ise;

WhatsApp’tan seçtiğiniz bir kişinin oturumlarını takip etmenize yardımcı olan ücretsiz bir uygulama. Örneğin sevgilinizin hangi saatlerde kaç dakika boyunca çevrimiçi olduğunu görüntüleyebilirsiniz. Ayrıca geçmişe dönük bir takvim de uygulama içerisinde bulunuyor.

Listenizden seçtiğiniz bir kişinin numarasını girdiğiniz zaman, o kişinin hangi saniye online olduğunu, kaç kişiye yazdığını, hangi dakikada kapattığını anlık olarak raporlayıp telefonunuza bildirim geliyor. Sonra bunları günlük olarak raporlayıp size sunuyor.

Örneğin o kişiye yazdınız ve cevap bekliyorsunuz ama aynı anda online gözükmek istemiyorsunuz. Yazın mesajı, kapatın whatsapp’ı, kişimiz online olduğu anda size bildirim geliyor, siz de konuşmaya kaldığınız yerden devam ediyorsunuz. Böylece hem cevap beklemiyorum ki çok havalıyım moduna girebilir, istediğiniz zaman karşı tarafa dönüş yapabilirsiniz.

örneğin; sevgiliniz siz uyuduktan sonra gece boyu onla bunla mesajlaşıyor ancak sabah uyandığınızda bir bakıyorsunuz ki son görülmesiyle size günaydın mesajı attığı dakika aynı. “ay kurban olurum sabah sabah ilk bana mesaj atmış” diye düşünüyorsunuz doğal olarak:) sevindirik oluyorsunuz..

Telefonunuzda WhatsDog varsa, sevgiliniz gece hangi dakika online olmuş, kaç dakika takılmış, kaç ayrı kişiye yazmış hepsini loglardan takip edebilirsiniz.

Yuva yıkan bir özellik değilmi? 🙂

Hal böyle iken aşk meşk dışındada bu uygulamayı kullanlar; özel hayat konusunu önemseyenler alternatif arıyor.

Bu noktada imdada Telegram yetişiyor! Telegram WhatsApp ile neredeyse aynı arayüze sahip ancak ondan bir kaç gömlek üstün!

Telegramı tanıtan ve WhatsApp’tan üstün olan yanlarını anlattığım, karşılaştırmalar yaptığım yazılarımı okursanız haklı olduğumu göreceksiniz:)
https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/01/23/telegram-neden-whatsapp-tan-daha-iyi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/02/09/neden-whatsapp-yerine-telegram/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2014/10/25/mesajlasma-uygulama-karsilastirmasi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/08/29/telegram-ve-bot-platformu/

Telegram ve Bot Platformu

Telegram hakkında önceki yazılarımı hatırlayan yada okumuş olanlar şiddetli bir Telegram savunucusu olduğumu ve neden Telegram’ın WhatsApp‘tan üstün olduğunu anlatmaya çalıştığımı bilir 🙂

Bu yazılarımdan sonrada Telegram cephesinde elbette bir çok yenilikler oldu ancak bu yazımda Bot Platformu özelliğine değineceğim.

Bot nedir? diyen soran olursa kısaca : “ Bot, hedef siteye yazıldığı dile bağlı olarak belirli kodlarla bağlanıp belirli alanlar içinde ki (<table></table>, vs.) bölümleri alıp senin veri tabanına kaydetme işlemidir “ diye tanımlanır. Ağırlıklı olarak haber sitelerinde kullanılır, belirli adreslerden bilgileri çekerek veritabanına kaydeder parametrik yapıya görede otomatik yayına geçer yada pasifte bekler.

Bir başka bakış açısı Bot ilede bir tür web servisi, otomasyon gibi de düşünülebilir. Telegramda artık bu sistem var Telegram zaten API desteği vermekte idi aynı mantıkta API desteği ile Bot servisinide sundu.

Botlara basit olarak Telegram hesapları üzerinden opere edilen yazılım da diyebiliriz.

Peki ne yapar bu Telegram Botları?

Botlar ile herhangi bir amaca yönelik iş yapılabilir. Öğretim, Oyun, Arama, Yayın, Hatırlatma, Bağlantı, başka servisler ile entegrasyon yada internet üzerinden yapılabilecek farklı fikirler.

Botlar sonu bot ismi ile bitiyor testbot, readurlbot vs gibi. Kullanmak istediğiniz Bot’u arama ekranında bulduktan sonra tıkladığınızda karşınıza çıkan Start butonuna tıklayınca başlamış oluyorsunuz.

T04           T01

Burada 2007 de Steve Jobs’un iPhone lansmanındaki söz akla geliyor “Every application needs a slightly optimized set of buttons, just for it. 🙂

Botlar kullanıcıya görevler veya komutlar için özel klavyeler kullanma imkanı sağlıyor.

T02

Her geçen gün geliştiriciler tarafında Botlar üretiliyor şu sıralar en popüler olanlarsa şöyle sıralanabilir:

  • @ImageBot – herhangi bir isimle image arayin web arayip getirsin.

T04

  • @TriviaBot –trivia bilginizi test edin
  • @PollBot – kurmuş olduğunuz yada üyesi olduğunuz gruplarda anket yapın!
  • @RateStickerBot – yıldız oylaması yapın
  • @AlertBot – istediğiniz bir tarih ve zamana kendinize alarm set edin

T06

T07

  • @StoreBot – yeni botlar arayın ve puan verin yenileri çıktıkça size mesaj olarak gelsin

T01

T09

  • @InstaSave_Bot – foto url’sini girin foto Telegramınıza gelsin

T10

  • @B4Tbot – abone olun yeni çıkan botlardan haberinizi olsun!

T11

  • @Todobbot – yapılacak işlerinizi Telegram botları ile takip edin

T12

  • @ShortUrlbot – goo.gl url kısaltma servisinin Telegram versiyonu 🙂

T13

  • @UrlReaderbot – web sitesine ait linki kopyalayın okunur versiyonunu Telegrama getirsin

T14

  • @GetMusicbot – istediğiniz parça adı ile yada sanatçı adı ile arama yapın sonuçlar size gelsin isterseniz download edip dinleyin 🙂

T15

Evet Botlar Telegram ile başka bir boyut kazandı, Telegram anlık mesajlaşma uygulamaları arasında şu an gördüğüm en işlevsel uygulama!

Bir başka yazımda daha çok geliştiricileri ilgilendirecek olan  Visual Studio kullanarak .Net Platformu altında Bot yaratma ve kullanma konularına değineceğim.

Telegram ile ilgili daha önceki yazılarıma aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/02/09/neden-whatsapp-yerine-telegram/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2015/01/23/telegram-neden-whatsapp-tan-daha-iyi/

https://soykanozcelik.wordpress.com/2014/10/25/mesajlasma-uygulama-karsilastirmasi/

Telegram neden WhatsApp tan daha iyi

Daha önceki köşe yazılarımda Telegramı tanıtmış bu mesajlaşma yazılımının diğerlerinden farklı olduğunu,WhatsApp‘a en büyük rakip olduğunu belirtmiştim. Hatta bir başka yazımda mesajlaşma uygulamalarının karşılaştırmasını yapmıştım.

telegramvswhatsapp

Geçtiğimiz gün WhatsApp Web versiyonunu kullanıma açtı devrim gibi bir yenilik olarak sunuldu şimdilik IOS kullanıcıları beklemede ama ( IOS politikaları vs gerekçe olarak gösteriliyor peki Telegram bunu nasıl başarıyor? buda ayrı bir konu 🙂 ) bence aşağıdaki özellik karşılaştırması ve kullanım kolaylıklarından bahsedeceğim Telegram’ın gerçekten övgüyü hakettiğini ve haklı olduğumu düşüneceğinizi umarım.

  • Telegram öncelikle size özel ve güçlü bir şifreleme ile mesajları uçtan uca ulaştırıyor.
  • bulut tabanlı böylelikle her plartformda saniyeler içierisinde son yazışmalarınız karşısınıza geliyor.
  • Hissedilir derecede hizli ayn zamanda bu sync olarakta böyle.
  • Dağıtık yapıda yani Dünya’nın çeşitli yerlerindeki sunucuları sayesinde bu hız sağlanıyor.
  • En önemlisi Open Source ve API desteği var yani kendi web sitenizin altında bile çalıştırabilir canlı destek ve ya sohbet amaçlı kullandırabilirsiniz ( bu özellik yazılımcılar açısından önemli )
  • Ücretsiz,Reklamsız ve ömür boyu ücretsiz olacağı garanti ediliyor.
  • Güvenli,iki kat güvenli sohbet etmek isterseniz Secure Chat(Güvenli Sohbet) açabiliyorsunuz.
  • Dosya,Media ve sohbet boyutlarında sınır yok.

Telegram ile neler yapabilirsiniz?

  • Tüm cihazlarınızdan ulaşabilir istediğiniz anda son oturum açtığınız cihaz hariç diğer oturumları kapatabilirsiniz.
  • Herhangi bir dosya turunu ister kendinize! ister başkasına gönderebilirsiniz bir çeşit bulut depolama olarak kullanabilirsiniz.
  • mesajlarınızı sureli gonderebilirsiniz.
  • API desteği sayesinde kendi uygulamalarınıza entegre edebilirsiniz.

Karşılaştırma tablosuna bakalım birde;

Telegram & WhatsApp Karşılaştırması
Telegram WhatsApp
Activation(Aktivasyon) GSM GSM
Across DeviceSync(Senkronizsyon) X
Encrypted Chat(Kriptolu Mesaj) X
Self Destructive Message(Süreli Mesaj) X
MAC OSX X
Windows X
Linux X
IOS
Android
WindowsPhone
Web Chrome+Android+WP+BB
Portable (Windows Desktop) X
Take Photo or Video(Foto-Video Çekim)
Choose Photo or Video(Foto Video Seçim)
Share Location(Konum Paylaşma)
Share Contact(Kişi Paylaşma)
Send Document(Döküman Yollama) X
Find Images(Resim Arama) X
Add contact with @username
(Kullanıcı adı ile arama-ekleme)
X
Send To Menu Integration(Desktop)
(Gönder Menüsü Entegrasyonu)
X
File Size(Dosya Boyutu) Unlimited-sınırsız 50-100 Mb
File Type(Dosya Türü) Any-Herhangi bir tür Image+Video
Stickers X
Open Source
(Açık Kaynak)
X
Price(Ücret) Free-Ücretsiz $0.99 after 1 year (1 yıldan sonra ücretli)
Max Group Member
(Maks.Grup Üyesi Sayısı)
up to 200 member(maks.200 üye) up to 100 member (maks.100 üye)
Groups
(Grup Oluşturma)
Broadcast
(Toplu Mesaj)

Sonuç olarak ; şu an tek eksiğin Türkçe menü desteğinin olmaması gösterilebilir (TR menü desteği yakında tüm versiyonlarda olması bekleniyor 90% oranında Türkçeleştirildi) ama arayüz olarak WhatsApp ile nerdeyse aynı olduğu için ve kullanıcıların kullanmak konusunda bir sıkıntı yaşamaları söz konusu değil.

Kişisel olarak beğenerek kullandığım Telegram’ı WhatsApp kullanıcılarına bir defa mutlaka Mobil ve Masaüstü sürümlerini kurarak kullanmalarını öneriyorum pişman olmayacaklar! 🙂

WhatsApp’ın arkasında hele Facebook satın aldıktan sonraki güç ve kullanıcı sayısı yadırganmaz elbette ama henüz kendisinin sunmadığı veya vaat etmediği özellikleri bir başka uygulamanın şu an başarılı bir şekilde kullandırıyor olmasıda ve her geçen gün kullanıcı kitlesini arttırması gözden kaçmamalı.

Umarım keyifli bir bilgilendirme olmuştur.

Mesajlaşma Uygulama Karşılaştırması

Mobil cihazlar arttıkça,Internet kullanımı da mobile dogru hızla ilerliyor. Bütün bunlar olurken artık günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası olan sosyal medya uygulamalarıda her gün sıklıkla kullanılıyor.Bununla beraber SMS in yerini artık mesajlaşma uygulamaları almış durumda ve her geçen gün işlevsellikleri artıyor.

Bende buradan yola çıkarak bir araştırma yaptım ve popüler tüm bilinen uygulamaları bazı özelliklere göre karşılaştırdım. Eksik ,unutulmuş, hatalı bilgiler varsa lütfen bana bildirim yapın ve tabloyu güncelliyelim.

chatapps-compare

 

Kişisel görüşlerim

  • Skype,Tango,Google Hangout,Viber gibi uygulamaları chat progralarının dışında değerlendirdim.
  • Telegram tüm platformlarda çalışması,encrypted chat özelliği ile benim 1 numaralı favorim tablodanda anlaşılacağı üzere
  • Ayni kategoride Facebook ve Hangout kontaklariniz ile secure chat yapmak istiyorsaniz ChatSecure onerim (IOS-Android)
  • Anonim olarak chat yapmak isterseniz CryptoCat olabilir(IOS)
  • Babel,SnapChat ergen sohbetlerine uygun (IOS-Android)
  • TigerText kurumsal mail ile active edilebiliyor hotmail,gmail.yahoo vs ile aktivasyon olmuyor kurumsal mail ile aktivasyondan sonra personal chat mumkun (IOS-Android)
  • Wickr bir cok ozelligi ile Telegram’a en yakin uygulama auto login on-off ozelligi Telegram’a göre artısı mesajlarin mesajlarin cihazlar arası sync olmamasi eksisi (IOS-Android)

O uygulama güvenli değil,bu daha güvenli vb.tartışmalarına girmek istemiyorum benim için birinci kriter multiplatform çalışan,hızlı olan uygulamalar diğer yandan bakıldığında kullanıcıdan çıktıktan sonra bir sunucu üzerinden geçen bilginin bir yerde depolanmadığını söyleyemeyiz! Uygulamaların çoğu bunun aksini söylesede…

Unutmayalım dijital ortamda hiç birşey gizli kalmayacağı gibi,ulaşılamaz-depolanamaz da değildir…

İnternet üzerinden izlenme şekil değiştiriyor!

Şubat 2014’te düzenlenen internet yasası yine değişiyor ve bu kez site kapatmak daha da kolaylaşıyor.

TİB’in talimatıyla internete resen (başvuruya gerek kalmadan) erişim engelleme yapılacak hallere, “milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi” durumları gerekçe gösterilerek eklendi tüm internet trafik bilgilerinin, Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nda (TİB) toplanması sağlanıyor.

Uzun süredir çıkması beklenen torba yasa tasarısının görüşmelerinin son gününde, 129’uncu maddesinde yapılan değişiklikle, internet trafik bilgilerinin depolanmasıyla ilgili önemli bir değişiklik yapıldı. İnternette trafik bilgisi, “hangi kullanıcının hangi adresi ziyaret ettiği ve ne kadar süreyle o adreste kaldığı” bilgilerini içeriyor. Sitenin içeriği ise, trafik bilgisi kapsamında değerlendirilmiyor ve saklanmıyor. Şubat ayında yapılan yasal düzenlemeyle, internet kullanıcılarının trafik bilgilerinin 6 aydan 2 yıla kadar erişim sağlayıcıları tarafından saklanması zorunluluğu getirilmişti. Buna göre trafik bilgisi ancak bir suç soruşturması veya kovuşturması kapsamında mahkemelerce talep edilmesi halinde, TİB tarafından erişim sağlayıcıdan alınacak ve mahkemeye sunulacaktı.

Yapılan değişiklikle, bu madde tamamen değiştirildi. Buna göre artık trafik bilgileri TİB’de saklanacak. Hâkim tarafından karar verilmesi halinde de ilgili mercilere verilecek. Yetkililer düzenlemenin gerekçesini, “Bir trafik bilgisi mahkeme tarafından talep edildiğinde bu bilginin temin edilip mahkemeye sunulması en az 1 aylık bir süreci kapsıyordu. Bu da birçok konuda gecikmeye neden oluyordu. Trafik bilgilerinin TİB’de tutulmaya başlanmasıyla birlikte, hâkimler bir karar verdiğinde hızlıca hareket etme imkânı olacak” sözleriyle açıkladı.

Dinlemeler konusunda en büyük polemiklerin odağında kalan TİB, telefonla dinleme ve takibin içine bir de internet takibini katmış bulunuyor. Çok kısa bir süre önce geçirilen torba yasayla TİB, trafik bilgilerini en az 6 ay saklayacak ve ihtiyaç duyulduğunda doğrudan mahkemeye ulaştıracak.

  • Telefon dinlemelerinde trafik bilgisi şirketlerden isteniyor. Bu konuda anlaşılan o ki internet trafik bilgilerini doğrudan TİB alacak ve saklayacak
  • Normal şartlarda dinleme yapılması için mahkeme emri veya savcıların prosedüre uygun istekleri geliyordu. Oysa internet bilgileri ne olur ne olmaz günün birinde istenebilir diye tamamıyla kontrol edilip saklanacak.
  • Erişim Sağlayıcıları Birliği kurulması planlanıyor ve bu yönde adımlar atılıyordu. Bu adımın atılmasıyla bu birlik kadük oldu.
  • Eskiden Türk Telekom ve benzeri servis sağlayıcılardan bilgiler istendiği için halkın negatif ilgisine maruz kalınıyordu. Şimdi şirketler bundan kurtulmuş oluyor.

Yorum

Bu durum neleri değiştiriyor:

Diyelim bir rahatsızlığınız var ya da şüpheleriniz var Google üzerinde araştırma yapıyorsunuz. Önce Google.com’a girişiniz, sonra yaptığınız aramalar, aranan kelimeler, sonuçlara göre gittiğiniz siteler, bu sitelerde ve Google’da ne kadar kaldığınız kayıt altına alınabilecek. Buna pornografik içerik yada illegal içerik arama vs dahil ya da adres çubuğundan ziyaret ettiğiniz tüm siteler ve burada kalma süreleriniz kayıt altına alınacak.

Yukarıda listelediğim gibi Eskiden potansiyel suçlular izlenirken şimdi herkes izlenecek. Bu bilgilerin 3.kişilerle paylaşıldığını düşünün. Mesela bir gün bir sigorta şirkertinden biri sizi arayıp “vefat halinde bu kadar kaza halinde bu kadar”la başlayan bir konuşma yapabilir ya da bir sağlık kuruluşunuzdan check-up için yada “şu şu rahatsızlıklar için kampanyamız var” diye aranabilirsiniz sonra iyide nereden biliyorlar diye düşünebilirsiniz. Cevap gayet basit: “Big brother is watching you!”

Peki şimdi ne yapacağız?

Yanıtım öncelikle bilinçli kullanıcı olup kişisel özgürlüklere giren bu tür konularda duyarlı olunması. Daha sonra:

VPN (Virtual Private Network-Sanal Özel Ağ http://tr.wikipedia.org/wiki/Virtual_Private_Network ) VPS(Virtual Private Server-Sanal Özel Sunucu http://tr.wikipedia.org/wiki/Virtual_hosting ) Meshnet ( http://www.bianet.org/bianet/biamag/150605-ozgur-ve-ucuz-internet-meshnet, https://korsanparti.org/2013/09/25/internet-oldu-yasasin-meshnet-internette-gozetlemeden-bikan-kullanicilar-kendi-internetini-kurdu-meshnet/) gibi çözümlerin kullanılması.

Bu çözümlerin arasında en kolay ve sıradan internet kullanıcılarının kullanabileceği VPN, bir çoğu aç-kapa şeklinde çalışıyor. Buna ek olarak seçeceğiniz VPN hizmeti paralı olursa bağlantı protokolu desteği olarak SSL/TLS,PPTP, IPSec, L2TP gibi protokol desteği olup olmadığı, sunucu konumları ve en önemlisi kayıt tutmayan bir hizmet olmasına dikkat edin. Ücretsiz VPN de kullanabilirsiniz ancak kayıt tutmama ve diğer hizmetler konusunda garanti vermeyebilirler.

VPN aslında oldukça kullanılan bir çözümdür.

Bankalar, Konsolosluklar, yurt içi – yurt dışı şubeleri olan şirketler… Bu güvenli ve sadece kendilerine tanımlı tünelden bilgilerini taşırlar. En basit anlatımla İstanbul’dan Ankara’ya aynı yoldan siz de gidersiniz, diğerleri de. Ancak siz görünmez bir tünel içinden, diğerleri açık ve aynı kulvardan.

Konuyu daha net kavramak adına https://www.youtube.com/watch?v=_GIZvv5fZ9I bağlantısındaki videoyu izlemenizi öneririm.

@soykanozcelik | about.me/soykanozcelik